Wielu przedsiębiorców zastanawia się czy w ogóle warto angażować się w sądowy spór przeciwko PFR. Obawy wynikają przede wszystkim z faktu, że po drugiej stronie mamy do czynienia z wysoko rozwiniętymi podmiotami państwowymi. Należy jednak pamiętać, że przed sądem obie strony sporu są postawione na równi, a decydujący jest przedstawiony w sprawie materiał dowodowy. Nie jest dla Sądu istotne co to jest PFR, a wyłącznie to na ile jego działania są uzasadnione faktycznie i prawnie. Ponadto, coraz więcej spraw w tej materii dobiega końca z wynikiem pozytywnym dla przedsiębiorców.
PFR CBA wyrok. Co uznają sądy?
Powoli pojawia się coraz więcej pierwszoinstancyjnych wyroków stopniowo ukazujących stanowisko sądów rozstrzygających w sprawach o nakreślonym stanie faktycznym. Wprawdzie pojawiają się orzeczenia zarówno przyznające rację PFR jak i przedsiębiorcom wzywanym do zwrotu subwencji, natomiast linia orzecznicza zdaje się coraz wyraźniej kształtować na korzyść przedsiębiorców. Sądy rozstrzygające wydają coraz więcej orzeczeń przychylnych argumentacji pozwanych i uznających brak uzasadnienia roszczeń PFR. Stanowiska dotyczące podstawowych okoliczności wykazywanych przez pozwanych, takich jak chociażby przedawnienie roszczenia, stają się coraz bardziej jednolite. Coraz częściej zauważa się także nieprawidłowości w ukształtowaniu regulaminu, a przede wszystkim – stanowiącego oś konfliktu – zapisu o konieczności zwrotu subwencji w przypadku zidentyfikowania bliżej nieokreślonego ryzyka wystąpienia nadużyć.
Przełomowym dla rozstrzygania spraw przez sądy stał się wyrok SO w Warszawie z dn.
17 kwietnia 2025 r., sygn. XVI GC 1375/24. Rozpatrywany w tym przypadku stan faktyczny był najbliższy zdecydowanej większości spraw związanych z nakazaniem przez PFR zwrotu subwencji w wyniku negatywnej rekomendacji CBA. Stwierdzono przedawnienie roszczenia, a ponadto zbyt długą bezczynność PFR narażającą przedsiębiorcę na niepewność co do jego statusu, naruszenie zasad współżycia społecznego, nieprecyzyjne sformułowanie w regulaminie kluczowych dla sporu pojęć czy brak możliwości związania przedsiębiorcy zmianami wprowadzanymi w regulaminie po złożeniu przez niego oświadczenia woli co do pierwotnej jego wersji. W orzeczeniu wskazano ponadto, że nie należy przypisywać rekomendacji CBA wiążącego charakteru.
Coraz częściej to właśnie argumentacja stron pozwanych okazuje się skuteczna. Obrona przed żądaniem PFR ma realne podstawy prawne i faktyczne, a coraz więcej wyroków potwierdza, że nieprecyzyjne i arbitralne działania Funduszu nie wytrzymują konfrontacji z zasadami rzetelnego procesu. Pełnomocnik, który zna aktualne orzecznictwo w sprawach o zwrot subwencji oraz potrafi właściwie odnieść się do treści przepisów prawa i dokumentów programowych PFR, może opracować spójną i przekonującą linię obrony, skutecznie chroniąc interes przedsiębiorcy. Co istotne, na ogół to właśnie dobrze przygotowana odpowiedź na pozew, poparta dowodami księgowymi, oświadczeniami i przedstawieniem szczegółowej interpretacji regulaminu PFR, przesądza o wyniku postępowania.
Nie bez znaczenia pozostaje też po co są subwencje PFR i z jakimi konsekwencjami mierzyłby się benefincjent programu po spłacie subwencji. Przedsiębiorcy, którzy otrzymali wezwanie do zwrotu subwencji, nie powinni traktować decyzji funduszu jako ostatecznego zobowiązania do zwrotu środków – w świetle dotychczasowej praktyki orzeczniczej mają realne szanse na jej skuteczne podważenie przed sądem.
Dlatego też przedsiębiorcy, którzy otrzymali wezwanie do zwrotu subwencji lub decyzję o odmowie umorzenia, powinni zachować spokój i działać metodycznie – przeanalizować treść decyzji i zgromadzić dokumentację potwierdzającą prawidłowe wykorzystanie środków, a w razie skorzystać z pomocy specjalisty. W wyniku rzetelnie przeprowadzonego postępowania sądowego można nie tylko uchronić się od obowiązku zwrotu otrzymanych środków, ale także przyczynić się do utrwalenia korzystnego społecznie przekonania, że działania PFR w wielu przypadkach naruszały elementarne zasady prawa cywilnego i zaufania obywatela do państwa.
Dodaj komentarz